สถานการณ์พลังงานที่ประเทศไทยกำลังเผชิญขณะนี้อยู่ในภาวะวิกฤติเมื่อต้องมีการปรับราคาดีเซลนับตั้งแต่วันที่ 18 มี.ค.2569 ถึงวันที่ 5 เม.ย.2569 รวม 9 ครั้ง ขึ้นไปแล้ว 20.41 บาท เป็นการปรับขึ้นช้ากว่าน้ำมันเบนซินตามนโยบายนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ที่ต้องการตรึงราคาดีเซลอย่างน้อย 15 วัน หลังเกิดสงคราม

 

ทั้งที่กระทรวงพลังงานเสนอให้ปรับราคาดีเซลตั้งแต่ช่วงต้นสงคราม เพราะรัฐบาลยังเชื่อว่ารับมือกับสถานการณ์ราคาดีเซลได้

 

ที่ผ่านมารัฐบาลประเมินวิกฤติพลังงานต่ำเกินไปจนทำให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่เป็นเครื่องมือเดียวที่บรรเทาในปัจจุบันติดลบในปัจจุบันถึง 50,000 ล้านบาท เท่ากับมีการอุดหนุนราคาน้ำมันไปแล้วมากกว่า 50,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นภาระในอนาคตของผู้ใช้น้ำมันที่ต้องเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อมาล้างหนี้ก้อนนี้ และรัฐบาลยืนยันที่จะใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นเครื่องมือหลักในการบรรเทาผลกระทบจากวิกฤติราคาน้ำมัน

 

รัฐบาลเลือกที่ใช้แนวทางการออก พ.ร.ก.ผ่อนผันให้กระทรวงการคลังค้ำประกันเงินกู้ให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง วงเงิน 150,000 ล้านบาท เพื่อให้กู้เงินจากสถาบันการเงินมาเสริมสภาพคล่องให้กับกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ซึ่งท้ายที่สุดประชาชนเป็นผู้รับภาระการกู้เงินดังกล่าวเอง โดยกระทรวงการคลังยืนยันที่จะไม่ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเพราะกังวลผลกระทบต่อการจัดเก็บรายได้รัฐบาล และกังวลการใช้งบประมาณเพื่อประชานิยมที่จะส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของรัฐบาล

 

นอกเหนือจากราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นแล้วยังมีการปล่อยให้มีการกักตุน ซึ่งรัฐบาลใช้เวลาถึง 1 เดือน นับจากเริ่มสงครามในการออกมายอมรับถึงการกักตุนน้ำมัน ถึงการประวิงเวลาขนส่งน้ำมันทางทะเล ลอยลำเรือไว้เพื่อหวังว่าจะได้การประกาศราคาเพิ่มจึงค่อยขนส่งน้ำมัน รวมถึงมีการปฏิเสธการจ่ายน้ำมันจากคลังน้ำมันขนาดใหญ่ไปสถานีบริการ และมีการขนส่งน้ำมันออกนอกเส้นทางเพื่อกักตุน ซึ่งผลที่ตามมาเกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันในหลายพื้นที่

 

ในสถานการณ์วิกฤติเช่นนี้รัฐบาลมีความจำเป็นต้องมีแนวทางในการบริหารสถานการณ์ที่หลากหลาย โดยไม่ควรมองที่เครื่องมือใดเครื่องมือหนึ่งหรือบริหารราชการแผ่นดินแบบภาวะปกติ รวมทั้งต้องมาดูว่าแผนปฏิบัติการด้านการเตรียมพร้อมและ การบริหารวิกฤตการณ์พลังงาน (2567-2570) ซึ่งครอบคลุมทั้งการรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมัน การบริหารน้ำมันในภาวะขาดแคลน การเตรียมทรัพยากรในภาวะศึกสงคราม แต่ดูเหมือนว่าแผนที่มีจะรับวิกฤติครั้งนี้ไม่ไหว

 

ที่มา กรุงเทพธุรกิจ

วันที่ 6 เมษายน 2569