ค้นพบเพื่อพึ่งพาตนเองให้มากขึ้น พร้อมทั้งหาทางแก้ปัญหาขยะแบตเตอรี่รถ EV ไปในตัว! เมื่อญี่ปุ่นค้นพบวิธีนำ "ลิเทียม" (Lithium) กลับมาใช้ใหม่ได้ถึง 90% จากแบตฯ รถ EV เก่า โดยจะมีความน่าสนใจอย่างไรตามมาอ่านกันได้เลย

 

ประเทศที่ไม่ได้ทำเหมือง “ลิเทียม” (Lithium) เอง มีสองทางเลือกเมื่ออุปทานขาดแคลนก็คือ จ่ายในราคาที่ตลาดต้องการ หรือหาวิธีนำลิเทียมที่มีอยู่แล้วกลับมาใช้ใหม่ ปัจจุบันญี่ปุ่นกำลังพยายามเอนเอียงไปทางหลังมากกว่า และความก้าวหน้าครั้งสำคัญอาจช่วยได้ในเรื่องนี้ โรงงานแห่งหนึ่งในจังหวัดฟุกุอิได้คิดค้นวิธีการสกัดลิเทียมที่อยู่ในแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่หมดอายุแล้วได้ถึง 90% ซึ่งเป็นสองเท่าของสิ่งที่โรงงานประเภทเดียวกันเคยทำได้มาก่อน

 

โดยเบื้องหลังความก้าวหน้าครั้งนี้คือ JX Metals Circular Solutions ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของหนึ่งในบริษัทโลหะที่ไม่ใช่เหล็กที่ใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น แม้ว่าจะมีการประกาศไปตั้งแต่เดือนเมษายน 2025 แล้ว แต่เรื่องนี้เริ่มเป็นข่าวใหญ่ในเดือนนี้หลังจากที่สื่อญี่ปุ่นบางฉบับเปิดเผยกระบวนการจริงที่โรงงานของบริษัทออกมาให้ได้ทราบกัน

 

Tadashi Nakagawa รองประธานของโรงงาน กล่าวว่า ทีมงานบรรลุเป้าหมายโดยการคิดค้นสารเคมีและวิธีการใหม่ในการสกัดลิเทียมจากเซลล์แบตเตอรี่ (Battery Cell) ที่ใช้แล้ว

 

กระบวนการเริ่มต้นด้วยการแยกชิ้นส่วนแบตเตอรีเก่าและเผา เพื่อกำจัดส่วนประกอบที่ไม่ใช่โลหะ ส่วนที่เหลือจะถูกบดเป็นผงที่เรียกว่า “black mass” ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วเป็นผงที่อัดแน่นไปด้วยโลหะที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ จากนั้น การบำบัดทางเคมีด้วยน้ำที่เรียกว่า “hydrometallurgy” เพื่อดึงลิเทียมออกมา

 

จุดเด่นที่สำคัญอย่างหนึ่งของกระบวนการใหม่นี้ก็คือ การนำลิเทียมไฮดรอกไซด์ (LiOH) ที่ได้กลับมาใช้ใหม่นั้น จะเข้ามาแทนที่สารเคมีที่ใช้ในการกลั่นแบบดั้งเดิม ซึ่งช่วยลดปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ได้ประมาณ 40% เมื่อเทียบกับวิธีการแบบเก่า

 

สำหรับญี่ปุ่น ความก้าวหน้านี้มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากที่ผ่านมาประเทศญี่ปุ่นต้องนำเข้าแร่ธาตุเกือบทุกชนิดที่จำเป็นสำหรับการผลิตแบตเตอรี่ ซึ่งรวมถึงไม่เพียงแต่ลิเทียมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงโคบอลต์และนิกเกลด้วย โดยในอดีตการกลั่นแร่ธาตุส่วนใหญ่ดำเนินการผ่านประเทศจีน

 

ญี่ปุ่นพยายามหาทางแก้ไขปัญหานี้มาโดยตลอด กฎหมายใหม่ที่จะมีผลบังคับใช้ในปีนี้จะกำหนดให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้าต้องรวบรวมและรีไซเคิลแบตเตอรี่พกพาขนาดเล็กจากอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น โทรศัพท์มือถือ บุหรี่ไฟฟ้า และเครื่องมือไฟฟ้า รัฐบาลต้องการให้ผู้รีไซเคิลสามารถกู้คืนลิเทียมได้ 70% ภายในปี 2030 ดังนั้นตัวเลข 90% จึงถือว่าเร็วกว่ากำหนดการมากแล้ว แต่กระนั้น ญี่ปุ่นก็ไม่ใช่ประเทศเดียวที่กำลังดำเนินการกู้คืนลิเทียม ในสหรัฐอเมริกา บริษัท Redwood Materials ซึ่งเป็นบริษัทรีไซเคิลที่ก่อตั้งโดย JB Straubel อดีต CTO ของ Tesla กล่าวว่า บริษัทสามารถกู้คืนลิเทียมได้ถึง 95% จากรถยนต์ไฟฟ้าเทียบเท่าประมาณ 250,000 คันต่อปี

 

ในกรณีของญี่ปุ่น ปัญหาใหญ่ที่สุดในขณะนี้ไม่ใช่เรื่องเทคโนโลยี แต่เป็นเรื่องการขนส่งแบตเตอรี่ที่หมดอายุการใช้งานไปยังโรงงานรีไซเคิล โดยปัจจุบันมีเพียงประมาณ 14% ของแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนที่หมดอายุการใช้งานในประเทศเท่านั้น ที่ผ่านช่องทางการรวบรวมอย่างเป็นทางการ รถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่ปลดระวางจำนวนมากถูกส่งออกไปต่างประเทศ ทำให้โลหะมีค่าเหล่านั้นไม่สามารถเข้าถึงได้ การแก้ปัญหานี้จึงมีความสำคัญมากกว่าที่เคยเป็นมา

 

ที่มา thaipbs

วันที่ 16 เมษายน 2569