“ก่อนที่ความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการจะถูกจัดตั้งขึ้น ประชาชนชาวเวียดนามและไทยได้มีความเกี่ยวพันกันมาตั้งแต่ตรู่ นำตั้งแต่เส้นทางเดินเรือค้าขายที่เชื่อมชุมชนริมฝั่งอ่าวไทย ไปจนถึงชุมชนชาวเวียดนามหลายยุคหลายสมัยที่อาศัยอยู่ในแผ่นดินไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตั้งแต่ช่วงปี ค.ศ. 1928-1929 เมื่อประธานโฮจิมินห์ได้ทำกิจกรรมปฏิวัติในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ท่านได้หว่านเมล็ดพันธุ์แรกเริ่มแห่งมิตรภาพและความผูกพันระหว่างประชาชนสองประเทศ สายสัมพันธ์เหล่านั้นได้กลายเป็นรากฐานที่ทำให้ความสัมพันธ์เวียดนาม-ไทยในเวลาต่อมาพัฒนารกแฟ้นยิ่งขึ้นตามลำดับ

 

วันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 1976 เวียดนามและไทยได้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ นับเป็นการเปิดฉากบทใหม่ในความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 2 ปีต่อมา ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1978 นายกรัฐมนตรีฟ่ามวันดง ได้เดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ เข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และหารือกับนายกรัฐมนตรีเกรียงศักดิ์ ชะมะนันทน์ การพบปะระดับสูงครั้งแรกๆ เหล่านี้ได้วางอิฐก้อนแรกให้กับความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ

 

เมื่อเข้าสู่ทศวรรษ 1990 ความสัมพันธ์เวียดนาม-ไทย มีก้าวการพัฒนาใหม่ๆ ในปี ค.ศ. 1991 ประธานสภารัฐมนตรีหวอวันเกียต เยือนไทยอย่างเป็นทางการ ในปี ค.ศ. 1992 นายกรัฐมนตรีอานันท์ ปันยารชุน เยือนเวียดนาม ในปี ค.ศ. 1993 เลขาธิการใหญ่โด๋เมื่อย เยือนไทย การเยือนระดับสูงอย่างต่อเนื่องทั้งสองฝ่ายมีส่วนช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นและสร้างแรงขับเคลื่อนเพิ่มเติมให้แก่ความสัมพันธ์ทวิภาคี

 

ปี ค.ศ. 1995 เวียดนามเข้าเป็นสมาชิกอาเซียน นับจากนี้ เวียดนามและไทยไม่เพียงแต่ยกระดับความสัมพันธ์ทวิภาคีเท่านั้น แต่ยังร่วมเดินทางไปด้วยกันในหลังคาเดียวกันของอาเซียนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเพียง 1 ปีหลังจากนั้น สะพานเชื่อมแห่งใหม่ก็ได้ถูกสร้างขึ้น: วันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1996 สมาคมมิตรภาพเวียดนาม-ไทย ได้ถือกำเนิดขึ้น ถัดจากนั้น วันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1997 สมาคมมิตรภาพไทย-เวียดนาม ได้ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ หากสองทศวรรษก่อนหน้านั้น ความสัมพันธ์ทางการทูตได้เปิดประตูระหว่างสองรัฐ การเกิดขึ้นของสมาคมฯ ก็มีส่วนช่วยขยายสะพานเชื่อมระหว่างประชาชนสองประเทศ ทั้งงานการทูตภาครัฐและการทูตประชาชนนับจากนี้จึงผูกพันและเกื้อหนุนซึ่งกันและกันยิ่งขึ้น

 

เมื่อเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 ขณะที่รากฐานความเชื่อมั่นได้รับการเสริมแข็งแกร่ง ความสัมพันธ์เวียดนาม-ไทย ก็เริ่มก่อตัวเป็นกลไกความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพเป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น ในปี ค.ศ. 2004 การประชุมคณะรัฐมนตรีร่วมเวียดนาม-ไทย ครั้งที่ 1 ได้จัดขึ้นที่ดานังและนครพนม สมาชิกบาลของทั้งสองประเทศได้หารือกันโดยตรงในด้านความร่วมมือที่สำคัญ เอกสารหลายฉบับด้านการเมือง ความมั่นคง เศรษฐกิจ การศึกษา การแพทย์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้รับการลงนาม กลไกความร่วมมือพิเศษนี้แสดงถึงระดับความผูกพันที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นระหว่างสองรัฐบาล ควบคู่ไปกับความสัมพันธ์ทางการเมือง ความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน การท่องเที่ยว และการแลกเปลี่ยนระหว่างประชาชนก็ขยายตัวมากขึ้น การเชื่อมโยงระหว่างสองประเทศค่อยๆ มีความหลากหลายยิ่งขึ้น จากระดับรัฐบาลไปสู่ภาคธุรกิจ ท้องถิ่น และประชาชน
 

ปี ค.ศ. 2012 นายกรัฐมนตรีของทั้งสองประเทศร่วมเป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรีร่วม ครั้งที่ 2 ณ กรุงฮานอย ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะส่งเสริมความสัมพันธ์ให้พัฒนาสู่ระดับใหม่ และเพียงหนึ่งปีหลังจากนั้น จุดเปลี่ยนนั้นก็กลายเป็นจริง ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2013 เลขาธิการใหญ่เหงียนฟู้จ่อง เยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ นี่เป็นการเยือนไทยของเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามในรอบ 20 ปี ในการเยือนครั้งนี้ เวียดนามและไทยได้จัดตั้งความสัมพันธ์ "หุ้นส่วนยุทธศาสตร์" อย่างเป็นทางการ 

 

หลังจาก 37 ปีนับตั้งแต่สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต ความสัมพันธ์ของสองประเทศได้ก้าวสู่ระดับใหม่ จากการเมือง การป้องกันประเทศ ความมั่นคง ไปจนถึงเศรษฐกิจ วัฒนธรรม สังคม การศึกษา และความร่วมมือในภูมิภาค กรอบความร่วมมือที่ลึกซึ้งและกว้างขวางยิ่งขึ้นได้เปิดออก ในการเยือนครั้งนี้ เลขาธิการใหญ่เหงียนฟู้จ่อง ยังได้พบปะกับสมาคมมิตรภาพไทย-เวียดนาม และชุมชนชาวเวียดนามในไทย ภาพสะท้อนนี้แสดงให้เห็นว่าการทูตระดับสูงและการทูตประชาชนได้มาบรรจบกันในกระแสเดียวกันมากยิ่งขึ้น

 

หลังจากสถาปนาความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ การแลกเปลี่ยนระดับสูงยังคงดำเนินไปอย่างสม่ำเสมอ ปี ค.ศ. 2014 นายกรัฐมนตรีประยุทธ์ จันทร์โอชา เยือนเวียดนามอย่างเป็นทางการ ปี ค.ศ. 2015 นายกรัฐมนตรีเหงียนเติ๋นซุ้ง เยือนไทย และร่วมกับนายกรัฐมนตรีประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรีร่วม ครั้งที่ 3 จากกรอบการเมือง ความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ได้รับการเป็นรูปธรรมด้วย

 

โปรแกรมความร่วมมือที่ใช้งานได้จริง ทั้งด้านการค้า การลงทุน การขนส่ง แรงงาน การท่องเที่ยว ความมั่นคงและการป้องกันประเทศ การป้องกัน преступความผิดข้ามชาติ และการเชื่อมโยงระหว่างท้องถิ่น เศรษฐกิจกลายเป็นหนึ่งในเสาหลักที่โดดเด่นของความสัมพันธ์ จากระดับมากกว่า 9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี ค.ศ. 2013 มูลค่าการค้าทวิภาคีภายในปี ค.ศ. 2025 ได้บรรลุมากกว่า 2.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ เบื้องหลังตัวเลขเหล่านี้คือระดับความผูกพันที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นระหว่างสองเศรษฐกิจ ระหว่างห่วงโซ่การผลิต ภาคธุรกิจ และตลาด เวียดนามและไทยค่อยๆ เปลี่ยนผ่านจากการแลกเปลี่ยนทางการค้าไปสู่การเชื่อมโยงสองเศรษฐกิจเข้าด้วยกัน

 

เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2025 นายกรัฐมนตรีไทยเยือนเวียดนามอย่างเป็นทางการ นายกรัฐมนตรีทั้งสองร่วมเป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรีร่วม ครั้งที่ 4 และจากกรุงฮานอย หมุดหมายประวัติศาสตร์ใหม่ก็ได้ถูกกำหนดขึ้น

 

ปี ค.ศ. 2026 ซึ่งเป็นปีครบรอบ 50 ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต การแลกเปลี่ยนระดับสูงระหว่างสองประเทศได้รับการผลักดันอย่างต่อเนื่อง ปลายเดือนพฤษภาคม เลขาธิการใหญ่และประธานาธิบดี โตเลิม เยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ 

 

การเยือนครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงหนึ่งปีหลังจากทั้งสองประเทศยกระดับความสัมพันธ์ มีส่วนช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง และนำความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้านไปสู่การปฏิบัติจริง ทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนเอกสารความร่วมมือ ซึ่งรวมถึงแผนปฏิบัติการ triển khai ความสัมพันธ์หุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้านเวียดนาม-ไทย ระยะปี ค.ศ. 2026-2031 

 

หลังจากนั้นไม่นาน ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2026 นายกรัฐมนตรีไทย อนุทิน ชาญวีรกูล ได้เดินทางเยือนเวียดนาม การเยือนระดับสูงอย่างต่อเนื่องในช่วงปีครบรอบ 50 ปีนี้ เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ชี้ให้เห็นถึงระดับความไว้วางใจทางการเมืองและความผูกพันที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นระหว่างสองประเทศ

 

✅ ท่านอุรวดี ศรีภิรมย์เอกอัครราชทูต ณ กรุงฮานอย

 

"ถ้าให้ประเมินว่าอะไรคือจุดโดดเด่นของความสัมพันธ์เวียดนาม-ไทย ในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา ก่อนอื่นต้องพูดถึงการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดในความสัมพันธ์ทางการเมืองและการทูต ทั้งสองประเทศได้รักษาการเยือนและการแลกเปลี่ยนคณะผู้แทนระดับสูงอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง ในส่วนของประเทศไทย พระบรมวงศานุวงศ์ไทยได้เสด็จฯ เยือนเวียดนามอยู่เสมอ 

 

นอกจากนี้ยังมีทริปการเยือนของนายกรัฐมนตรีไทย ผู้นำระดับสูงของเวียดนาม รวมถึงการเยือนระหว่างประธานสภาของทั้งสองประเทศ เรียกได้ว่ากิจกรรมแลกเปลี่ยนคณะผู้แทนระดับสูงถูกรักษาไว้เป็นประจำตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา จุดที่น่าสังเกตอีกประการคือ ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศได้รับการยกระดับขึ้นเรื่อยๆ จากหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ เวียดนามและไทยกลายเป็นคู่ประเทศแรกในอาเซียนที่สถาปนาความสัมพันธ์หุ้นส่วนยุทธศาสตร์เข้มแข็ง จนถึงปัจจุบัน 

 

ในมุมมองของดิฉัน ความสัมพันธ์เวียดนาม-ไทย กำลังอยู่ในช่วงเวลาที่ดีที่สุดในประวัติศาสตร์ นับตั้งแต่ปีที่แล้ว ทั้งสองประเทศได้ยกระดับความสัมพันธ์ขึ้นเป็น 'หุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้าน' อย่างเป็นทางการ ซึ่งสะท้อนถึงระดับความไว้วางใจทางการเมืองที่สูงมาก การเคารพซึ่งกันและกัน และความสัมพันธ์ความร่วมมือที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นระหว่างสองประเทศในมิติทางการเมือง ดังนั้นเราจึงมีการแลกเปลี่ยนในระดับสูงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดเวลา"

 

เคียงคู่ไปกับการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างสองรัฐ คืออีกหนึ่งกระแสธารที่ดำเนินไปอย่างเงียบสงบและยั่งยืน นั่นคือ "การทูตประชาชน" นับตั้งแต่วันก่อตั้งในปี ค.ศ. 1996 ตลอด 30 ปีที่ผ่านมา สมาคมมิตรภาพเวียดนาม-ไทย ได้ค่อยๆ สร้างเครือข่ายการทำงาน ขยายความสัมพันธ์กับพันธมิตรในฝั่งไทย และกลายเป็นหนึ่งในสะพานเชื่อมระหว่างประชาชนของทั้งสองประเทศ ร่วมกับสมาคมมิตรภาพไทย-เวียดนาม การพบปะ การแลกเปลี่ยนคณะผู้แทน งานมหกรรมมิตรภาพประชาชน และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมได้รับการสานต่อมาหลายปี 

 

กิจกรรมเหล่านี้มีส่วนช่วยนำภาพลักษณ์ของประเทศ ผู้คน และวัฒนธรรมของแต่ละประเทศให้เข้าใกล้ชิดกับประชาชนอีกฝ่ายมากยิ่งขึ้น จากกิจกรรมแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม สังคม มิตรภาพ ไปจนถึงโปรแกรมที่เกี่ยวโยงกับโบราณสถานของประธานโฮจิมินห์ และช่วงเวลาการทำกิจกรรมปฏิวัติของท่านบนแผ่นดินไทย ตลอดจนชุมชนชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม การพบปะแต่ละครั้งได้ช่วยเพิ่มเส้นสายใยผูกพันระหว่างสองชนชาติ การเชื่อมโยงเหล่านี้ไม่ได้วัดด้วยตัวเลขเสมอไป แต่มันคือรากฐานที่ทำให้ความไว้เนื้อเชื่อใจถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

 

เมื่อเวลาผ่านไป กิจกรรมของสมาคมฯ ก็ไม่ได้หยุดอยู่แค่การแลกเปลี่ยนฉันไมตรี จากสะพานเชื่อมประชาชน สมาคมฯ ได้ค่อยๆ กลายมาเป็นสะพานเชื่อมระหว่างภาคธุรกิจ ท้องถิ่น สถาบันการศึกษา กีฬา และเยาวชนรุ่นใหม่ของสองประเทศ ผ่านเวทีสัมมนา โปรแกรมส่งเสริม และเครือข่ายพันธมิตร ภาคธุรกิจของสองประเทศมีโอกาสได้พบปะ ทำความเข้าใจตลาด และค้นหาโอกาสความร่วมมือ ความสัมพันธ์ระหว่างท้องถิ่นของเวียดนามและไทยก็ได้รับขับเคลื่อน ผลิตภัณฑ์ OCOP ของเวียดนามได้รับการเชื่อมโยงกับโมเดล OTAP (OTOP) ของประเทศไทย 

 

โปรแกรมแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมขยายขอบเขตไปสู่ความร่วมมือด้านการท่องเที่ยว การค้า และการลงทุน โปรแกรมแลกเปลี่ยนนักศึกษา การเชื่อมโยงสถาบันอุดมศึกษา งานวิจัย การเรียนการสอนภาษา และทุนการศึกษา ได้สร้างพื้นที่เพิ่มเติมให้คนรุ่นใหม่ของสองประเทศได้เจอกันและเข้าใจกัน เพราะมิตรภาพระหว่างสองประเทศไม่เพียงแต่ถูกรักษาไว้ด้วยความทรงจำในอดีตเท่านั้น แต่มันจำเป็นต้องได้รับการสืบสานต่อด้วยความสัมพันธ์ของคนรุ่นปัจจุบัน

 

✅ พลโท อาวุโส ศาสตราจารย์ ด็อกเตอร์ เหงียนวันแถ่ง นายกสมาคมมิตรภาพเวียดนาม-ไทย

 

"ในด้านวัฒนธรรมและการศึกษา สมาคมฯ ได้ผลักดันโปรแกรมการสอนภาษาเวียดนามให้กับนักเรียน นักศึกษาไทย และภาษาไทยให้กับนักเรียน นักศึกษาเวียดนามอย่างแข็งขัน และที่โดดเด่นที่สุดคือผลงานความร่วมมือที่ร่วมกันปรับใช้ ณ มหาวิทยาลัยดานัง เกี่ยวกับการที่สมาคมฝ่ายไทยได้มอบทุนการศึกษาให้กับโรงเรียน Bamu School สำหรับนักศึกษาที่ขาดแคลน การแลกเปลี่ยนตรงนี้บรรลุผลลัพธ์ที่น่าประทับใจยิ่ง แล้วที่โดดเด่นอีกจุดคือโปรแกรมระหว่าง FPT, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าฯ, มหาวิทยาลัยขอนแก่น และมหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ 

 

ซึ่งมีส่วนช่วยสร้างสรรค์และเสริมสร้างให้เยาวชนรุ่นใหม่มีความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ ตัวอย่างที่ชัดเจนและมีความหมายเชิงสัญลักษณ์สูงต่อมิตรภาพ ต้องยกให้เหตุการณ์เมื่อเร็วๆ นี้ ในเที่ยวบิน VN604 ของสายการบินเวียดนามแอร์ไลน์ส ที่ได้ทำการขนส่งรับมอบสếuหัวแดง (นกกระเรียนหัวแดง) งวดที่ 2 จำนวน 6 ตัว สำเร็จลุล่วง จากสวนสัตว์นครราชสีมา ประเทศไทย ไปยังอุทยานแห่งชาติจ่ามจีม (Tràm Chim) จังหวัดดงท้าป 

 

แม้จะเป็นเหตุการณ์เล็กๆ แต่ก็แสดงให้เห็นว่างานการทูตประชาชนได้เข้าไปมีส่วนร่วมในเรื่องการปกป้องและอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และแก้ปัญหาความท้าทายด้านการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม生態 และสามารถยืนยันได้ว่า ผ่านกิจกรรมที่เกิดผลจริงเหล่านี้ สมาคมมิตรภาพของสองประเทศได้ส่งต่อจิตวิญญาณแห่งแม่น้ำโขงอย่างทรงพลัง นั่นคือสถานที่ที่สายน้ำไม่ได้แยกเราออกจากกัน แต่เป็นเส้นใยผูกพันหัวใจของประชาชนสองประเทศเข้าด้วยกัน"

 

50 ปีก่อน เวียดนามและไทยได้เปิดประตูทางการทูต 30 ปีก่อน สมาคมมิตรภาพเวียดนาม-ไทย ได้เชื่อมสะพานประชาชนเพิ่มอีกหนึ่งสาย วันนี้ ประตูเหล่านั้นได้เปิดกว้างยิ่งขึ้น สะพานเหล่านั้นมีจำนวนมากขึ้น จากฮานอยถึงกรุงเทพฯ จากการพบปะระหว่างผู้นำระดับสูงไปจนถึงการเชื่อมโยงระหว่างท้องถิ่น ภาคธุรกิจ เยาวชน และประชาชน จากเอกสารทางการทูตไปจนถึงโครงการความร่วมมือ เที่ยวบิน ห้องเรียน และมิตรภาพที่ถูกสร้างขึ้น ครึ่งศตวรรษได้สร้างรากฐานที่มั่นคง 30 ปีแห่งงานการทูตประชาชนได้มีส่วนทำให้รากฐานนั้นยิ่งลึกซึ้งและกว้างใหญ่ 

 

และจากรากฐานนั้น เวียดนามและไทยกำลังร่วมกันก้าวเข้าสู่เส้นทางสายใหม่ ไม่ใช่แค่ประเทศที่อยู่ร่วมหลังคาเดียวกันในอาเซียน ไม่ใช่แค่หุ้นส่วนที่ร่วมกันพัฒนา แต่คือเพื่อนที่ไว้วางใจได้ ผู้ร่วมแบ่งปันผลประโยชน์ ความรับผิดชอบ และความหวังถึงภูมิภาคที่สงบสุข มั่นคง และมั่งคั่ง เวียดนาม - ไทย: 50 ปีแห่งมิตรภาพ ความร่วมมือ และการร่วมเดินทาง; 30 ปีแห่งการถักทอสะพานเชื่อมประชาชน; และเส้นทางเดินบทใหม่... กำลังถูกเขียนต่อไป

 

ที่มา สมาคมมิตรภาพเวียดนาม-ไทย

วันที่ 10 สิงหาคม 2569

 

Trước khi quan hệ ngoại giao chính thức được thiết lập, nhân dân Việt Nam và Thái Lan đã có những mối liên hệ từ rất sớm, từ những tuyến giao thương trên biển nối các cộng đồng dân cư ven vịnh Thái Lan đến cộng đồng người Việt nhiều thế hệ sinh sống trên đất Thái. Đặc biệt, từ những năm 1928-1929, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng tại vùng Đông Bắc Thái Lan, Người đã gieo những hạt giống đầu tiên của tình hữu nghị và sự gắn bó giữa nhân dân hai nước. Những kết nối ấy đã trở thành nền tảng để sau này quan hệ Việt Nam - Thái Lan phát triển ngày càng sâu sắc.

 

Ngày 6 tháng 8 năm 1976, Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra một chương mới trong quan hệ giữa hai quốc gia ở Đông Nam Á. 2 năm sau, tháng 9 năm 1978, Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm chính thức Thái Lan, hội kiến Quốc vương Bhumibol Adulyadej và hội đàm với Thủ tướng Kriangsak Chamanan. Những cuộc tiếp xúc cấp cao đầu tiên đã đặt những viên gạch cho quan hệ giữa hai nước.

 

Bước sang thập niên 1990, quan hệ Việt Nam - Thái Lan có những bước phát triển mới. Năm 1991, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt thăm chính thức Thái Lan. Năm 1992, Thủ tướng Anand Panyarachun thăm Việt Nam. Năm 1993, Tổng Bí thư Đỗ Mười thăm Thái Lan. Những chuyến thăm cấp cao liên tiếp theo cả hai chiều góp phần củng cố lòng tin và tạo thêm động lực cho quan hệ song phương.

 

Năm 1995, Việt Nam gia nhập ASEAN. Từ đây, Việt Nam và Thái Lan không chỉ tăng cường quan hệ song phương mà còn cùng đồng hành trong một mái nhà chung Đông Nam Á. Và chỉ một năm sau, một nhịp cầu mới được hình thành: Ngày 1 tháng 8 năm 1996, Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan được thành lập. Tiếp đó, ngày 6 tháng 5 năm 1997, Hội Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam chính thức ra đời. Nếu hai thập kỷ trước, quan hệ ngoại giao mở cánh cửa giữa hai nhà nước thì sự ra đời của Hội đã góp phần mở rộng thêm nhịp cầu giữa nhân dân hai nước. Ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân từ đây ngày càng gắn kết, bổ trợ cho nhau.

Bước sang thế kỷ 21, khi nền tảng lòng tin đã được củng cố, quan hệ Việt Nam - Thái Lan bắt đầu hình thành những cơ chế hợp tác ngày càng thực chất. Năm 2004, cuộc họp Nội các chung Việt Nam - Thái Lan lần thứ nhất được tổ chức tại Đà Nẵng và Nakhon Phanom. Các thành viên Chính phủ hai nước trực tiếp trao đổi về những lĩnh vực hợp tác quan trọng. Nhiều văn kiện về chính trị, an ninh, kinh tế, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ được ký kết. Một cơ chế hợp tác đặc biệt thể hiện mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai Chính phủ. Cùng với quan hệ chính trị, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân cũng ngày càng được mở rộng. Những kết nối giữa hai nước dần trở nên đa dạng hơn, đi từ Chính phủ đến doanh nghiệp, địa phương và người dân.

 

Năm 2012, Thủ tướng hai nước đồng chủ trì họp Nội các chung lần thứ hai tại Hà Nội. Hai bên nhất trí thúc đẩy quan hệ phát triển lên một tầm cao mới. Và chỉ một năm sau, bước ngoặt ấy trở thành hiện thực. Tháng 6 năm 2013, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Thái Lan. Đây là chuyến thăm Thái Lan của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam sau 20 năm. Trong chuyến thăm, Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược. Sau 37 năm kể từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ hai nước đã bước sang một tầng nấc mới. Từ chính trị, quốc phòng an ninh đến kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục và hợp tác khu vực, một khuôn khổ hợp tác sâu rộng hơn được mở ra. Trong chuyến thăm này, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng gặp Hội Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam và cộng đồng người Việt tại Thái Lan, một hình ảnh cho thấy ngoại giao cấp cao và ngoại giao nhân dân ngày càng gặp nhau trong cùng một dòng chảy.

 

Sau khi thiết lập Đối tác chiến lược, trao đổi cấp cao tiếp tục được duy trì thường xuyên. Năm 2014, Thủ tướng Prayut Chan-o-cha thăm chính thức Việt Nam. Năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm Thái Lan và cùng Thủ tướng Prayut Chan-o-cha chủ trì họp Nội các chung lần thứ ba. Từ một khuôn khổ chính trị, Đối tác chiến lược ngày càng được cụ thể hóa bằng những chương trình hợp tác thiết thực: thương mại, đầu tư, giao thông vận tải, lao động, du lịch, quốc phòng an ninh, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia và kết nối giữa các địa phương. Kinh tế trở thành một trong những trụ cột nổi bật của quan hệ hai nước. Từ mức hơn 9 tỷ đô la Mỹ vào năm 2013, kim ngạch thương mại song phương đến năm 2025 đã đạt hơn 22 tỷ đô la Mỹ. Đằng sau những con số là mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai nền kinh tế, giữa các chuỗi sản xuất, doanh nghiệp và thị trường. Việt Nam và Thái Lan từng bước chuyển từ trao đổi thương mại sang kết nối hai nền kinh tế.

 

Tháng 5 năm 2025, Thủ tướng Thái Lan thăm chính thức Việt Nam, hai Thủ tướng đồng chủ trì họp Nội các chung lần thứ tư. Và từ Hà Nội, một dấu mốc lịch sử mới được xác lập.

Năm 2026, năm kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trao đổi cấp cao giữa hai nước tiếp tục được đẩy mạnh. Cuối tháng 5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm chính thức Thái Lan. Chuyến thăm diễn ra chỉ một năm sau khi hai nước nâng cấp quan hệ, góp phần tiếp tục củng cố lòng tin chính trị và đưa Đối tác chiến lược toàn diện đi vào thực chất. Hai bên trao đổi các văn kiện hợp tác, trong đó có Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan giai đoạn 2026-2031. Không lâu sau đó, tháng 6 năm 2026, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul thăm Việt Nam. Những chuyến thăm cấp cao liên tiếp ngay trong năm kỷ niệm 50 năm là minh chứng sống động cho mức độ tin cậy chính trị và sự gắn bó ngày càng sâu sắc giữa hai nước.

 

"Nếu đánh giá về điểm nổi bật của quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong suốt 50 năm qua thì trước hết phải nói đến sự phát triển vượt bậc trong quan hệ chính trị và ngoại giao. Hai nước đã duy trì các chuyến thăm, trao đổi đoàn cấp cao một cách thường xuyên và liên tục. Về phía Thái Lan, các thành viên Hoàng gia Thái Lan thường xuyên có các chuyến thăm Việt Nam. Bên cạnh đó là các chuyến thăm của Thủ tướng Thái Lan, lãnh đạo cấp cao Việt Nam cũng như các chuyến thăm giữa Chủ tịch Quốc hội hai nước. Có thể nói hoạt động trao đổi đoàn cấp cao luôn được duy trì đều đặn trong suốt thời gian qua. Một điểm đáng chú ý là quan hệ giữa hai nước không ngừng được nâng tầm, từ quan hệ Đối tác chiến lược, Việt Nam và Thái Lan đã trở thành cặp nước đầu tiên trong ASEAN thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường. Đến nay, theo tôi, quan hệ Việt Nam - Thái Lan đang ở giai đoạn tốt đẹp nhất trong lịch sử. Kể từ năm ngoái, hai nước đã chính thức nâng cấp lên quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, điều đó phản ánh mức độ tin cậy chính trị rất cao, sự tôn trọng lẫn nhau và mối quan hệ hợp tác ngày càng sâu sắc giữa hai nước trên bình diện chính trị. Do đó, chúng ta có rất nhiều trao đổi ở cấp cao diễn ra liên tục."

 

Song hành với sự phát triển của quan hệ giữa hai nhà nước là một dòng chảy bền bỉ khác: dòng chảy của đối ngoại nhân dân. Từ ngày thành lập năm 1996, 30 năm qua, Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan từng bước xây dựng mạng lưới hoạt động, mở rộng quan hệ với các đối tác Thái Lan và trở thành một trong những cầu nối giữa nhân dân hai nước. Cùng với Hội Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam, các cuộc gặp gỡ, trao đổi đoàn, liên hoan hữu nghị nhân dân và giao lưu văn hóa được duy trì qua nhiều năm. Những hoạt động ấy đã góp phần đưa hình ảnh đất nước, con người và văn hóa của mỗi nước đến gần hơn với người dân nước kia. Từ những hoạt động giao lưu văn hóa, xã hội, hữu nghị đến các chương trình gắn với các di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, quá trình hoạt động cách mạng của Người trên đất Thái Lan và cộng đồng người Việt tại Thái Lan, mỗi cuộc gặp đã góp thêm một sợi dây kết nối giữa hai dân tộc. Những kết nối không phải lúc nào cũng được đo bằng những con số, nhưng lại là nền tảng để lòng tin được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

 

Cùng với thời gian, hoạt động của Hội cũng không dừng lại ở giao lưu hữu nghị. Từ cầu nối nhân dân, Hội từng bước trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp, địa phương, các cơ sở giáo dục, thể thao và thế hệ trẻ hai nước. Thông qua các diễn đàn, chương trình xúc tiến và mạng lưới đối tác, doanh nghiệp hai nước có thêm cơ hội gặp gỡ, tìm hiểu thị trường và tìm kiếm những cơ hội hợp tác. Quan hệ giữa các địa phương Việt Nam và Thái Lan cũng được thúc đẩy. Những sản phẩm OCOP của Việt Nam được kết nối với mô hình OTAP của Thái Lan. Những chương trình giao lưu văn hóa được mở rộng thành hợp tác về du lịch, thương mại và đầu tư. Những chương trình trao đổi sinh viên, kết nối các trường đại học, nghiên cứu, đào tạo ngôn ngữ và học bổng đã tạo thêm những không gian để người trẻ hai nước gặp gỡ và hiểu nhau. Bởi tình hữu nghị giữa hai quốc gia không chỉ được giữ gìn bằng những ký ức của quá khứ, nó cần được tiếp nối bằng những mối quan hệ của thế hệ hôm nay.

 

"Trong lĩnh vực văn hóa và giáo dục, Hội đã tích cực thúc đẩy chương trình dạy tiếng Việt cho học sinh, sinh viên Thái Lan và tiếng Thái cho học sinh, sinh viên Việt Nam. Và nổi bật nhất là kết quả hợp tác đã phối hợp triển khai ở Đại học Đà Nẵng về việc Hội Bạn đã trao học bổng học tập cho trường Bamu School cho các sinh viên khó khăn. Việc trao đổi đã đạt được những kết quả ấn tượng, rồi nổi bật là chương trình giữa FPT, Đại học King Mongkut's, Đại học Khon Kaen và Đại học Chulalongkorn, góp phần xây dựng và củng cố để giúp cho thế hệ trẻ hiểu biết sâu sắc hơn về cái quan hệ giữa hai nước. Một ví dụ điển hình mang tính biểu tượng cao cho tình hữu nghị là phải nói mới đây, trong chuyến bay VN604 của Vietnam Airlines đã chuyển giao thành công đợt 2 gồm 6 cá thể sếu đầu đỏ từ Vườn thú Nakhon Ratchasima Thái Lan về Vườn quốc gia Tràm Chim, Đồng Tháp. Và đây cũng là cái sự kiện mặc dù cũng rất là nhỏ thôi nhưng mà nó cũng thể hiện được trong cái đối ngoại nhân dân đã góp phần vào trong vấn đề bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học và giải quyết các thách thức trong vấn đề về bảo vệ về cái môi trường sinh thái. Và có thể khẳng định, thông qua những hoạt động thiết thực này, Hội Hữu nghị hai nước đã lan tỏa mạnh mẽ