ประเทศไทยไม่ได้ต้องการเพียงกำลังประมวลผลมากขึ้น แต่ต้องการโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่ประชาชน นักลงทุน และพันธมิตรไว้วางใจได้ โดย รองศาสตราจารย์ ดร.มนตรี วิบูลยรัตน์ รองคณบดี วิทยาลัยการจัดการนวัตกรรมและอุตสาหกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.)

 

✅ จังหวะสำคัญของประเทศไทย

 

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาสำคัญของการลงทุน Data Center และโครงสร้างพื้นฐาน AI การเข้ามาของผู้ให้บริการ Cloud และ Hyperscale รายใหญ่สะท้อนถึงศักยภาพด้านทำเล การเชื่อมต่อดิจิทัล และฐานอุตสาหกรรมของประเทศ แต่คำถามเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญกว่าจำนวนเมกะวัตต์หรือมูลค่าการลงทุน คือ เราจะเปลี่ยนกำลังประมวลผลเหล่านี้ให้เป็นความสามารถแข่งขัน บริการสาธารณะที่ดีขึ้น และมูลค่าทางเศรษฐกิจที่คงอยู่ในประเทศได้อย่างไร

 

 

คำตอบอยู่ที่การสร้าง “Trusted AI Infrastructure” หรือโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่น่าเชื่อถือ ซึ่งไม่ได้หมายถึง Data Center ที่มีไฟฟ้า ระบบระบายความร้อน และสายใยแก้วนำแสงเพียงพอเท่านั้น แต่ต้องรวมถึงการกำกับดูแลข้อมูลและตัวตนดิจิทัล การคุ้มครอง Cloud และ API การควบคุมสิทธิ์ผู้ดูแล การตรวจจับภัยคุกคาม และความสามารถในการกู้คืนบริการเมื่อเกิดเหตุการณ์ไซเบอร์

 

✅ จาก Data Center สู่ Secure Digital Sovereignty

 

แนวคิดนี้คือหัวใจของ Secure Digital Sovereignty ประเทศไทยไม่จำเป็นต้องปิดประเทศหรือปฏิเสธเทคโนโลยีต่างชาติ แต่ต้องมีอำนาจในการกำกับดูแล มองเห็น ควบคุม และกู้คืนบริการสำคัญที่พึ่งพาข้อมูล ระบบ AI และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของประเทศได้จริง โดยเฉพาะบริการภาครัฐ การเงิน สุขภาพ พลังงาน และคมนาคม

 

นโยบายส่งเสริมการลงทุนจึงควรมองให้ไกลกว่าตัวเลขเงินลงทุน ควรเชื่อมโยงสิทธิประโยชน์กับความชัดเจนเรื่องความพร้อมของไฟฟ้า ประสิทธิภาพการใช้พลังงานและน้ำ การลดคาร์บอน มาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การรายงานเหตุการณ์ การพัฒนาบุคลากร และการสร้างห่วงโซ่อุปทานในประเทศ ความน่าเชื่อถือเช่นนี้จะทำให้ผู้ประกอบการและผู้ลงทุนสามารถวาง Workload ที่มีมูลค่าสูงในไทยได้ด้วยความมั่นใจ

 

✅ ความเชื่อมั่น คือข้อได้เปรียบใหม่ของ Data Center ไทย

 

สำหรับผู้ประกอบการ Data Center และ Cloud ความน่าเชื่อถือไม่ใช่ภาระด้าน Compliance เพิ่มเติม แต่เป็นข้อได้เปรียบทางการแข่งขัน องค์กรภายใต้การกำกับดูแลและนักลงทุนระดับโลกต้องการหลักฐานว่า Data, Identity, Application และระบบ AI ได้รับการปกป้องอย่างเหมาะสม และบริการมีความต่อเนื่องแม้เกิดเหตุการณ์ร้ายแรง การมีเพียงพื้นที่และไฟฟ้าดึงดูดการลงทุนระยะแรกได้ แต่การมีมาตรฐานความเชื่อมั่นที่พิสูจน์ได้ต่างหากที่จะดึงดูดงาน AI ขั้นสูงและบริการที่สำคัญ

 

✅ ความเสี่ยง AI ที่ต้องออกแบบรับมือ

 

ระบบ AI เชื่อมต่อโมเดล ข้อมูล API ตัวตนดิจิทัล Cloud และบางครั้งเชื่อมต่อไปถึงกระบวนการทำงานจริง หากออกแบบไม่ดี อาจเกิดการรั่วไหลของข้อมูล การโจมตีผ่าน API หรือ Prompt Injection การใช้ AI Agent เกินขอบเขต การปลอมแปลงข้อมูลและ Deepfake ตลอดจนการหยุดชะงักจาก Ransomware หรือ Supply Chain Attack ความเสี่ยงเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องของฝ่ายไอทีเพียงฝ่ายเดียว แต่เป็นความเสี่ยงต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน ความต่อเนื่องของบริการ และความน่าเชื่อถือของภาครัฐ

 

✅ Trusted AI Infrastructure คือขีดความสามารถปฏิบัติการระดับชาติ

 

โครงสร้างพื้นฐาน AI ที่น่าเชื่อถือควรถูกมองเป็นขีดความสามารถในการปฏิบัติการระดับชาติ ไม่ใช่เพียงด่านตรวจสอบการปฏิบัติตามข้อกำหนดในขั้นสุดท้าย ผู้นำต้องสามารถมองเห็นและกำกับความเสี่ยงได้ตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่ข้อมูลและการพัฒนาโมเดล ไปจนถึง API ตัวตนดิจิทัล Cloud Control Plane และการกู้คืนบริการ

 

 

มาตรฐานเชิงปฏิบัติที่สำคัญจึงต้องดำเนินอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ การออกแบบสถาปัตยกรรมให้มีความมั่นคงปลอดภัยและความรับผิดชอบตั้งแต่ต้น การวัดระดับความเสี่ยงเมื่อเงื่อนไขเปลี่ยนแปลง การทดสอบการตอบสนองก่อนเกิดวิกฤต และการคงความรับผิดชอบของมนุษย์ต่อการตัดสินใจที่มีผลกระทบสูง นี่คือวิธีที่ประเทศไทยจะเปลี่ยนกำลังการประมวลผลให้เป็นความเชื่อมั่นที่ยั่งยืนสำหรับประชาชน อุตสาหกรรมภายใต้การกำกับดูแล และนักลงทุนในภูมิภาค

 

ทุกบริการ AI ที่มีผลกระทบสูงจึงควรมีเจ้าของด้านธุรกิจ ความเสี่ยง และเทคนิคอย่างชัดเจน กำหนดจุดที่มนุษย์ต้องอนุมัติ มีการประเมินข้อมูลและโมเดลก่อนใช้งาน บันทึกกิจกรรมที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ ทดสอบความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง และมีแผนรับมือเหตุการณ์ที่เชื่อมโยงกันระหว่างหน่วยงานเจ้าของบริการ ผู้ให้บริการ Cloud และ Data Center

 

✅ คุณค่าที่ประชาชนและประเทศมองเห็นได้

 

เมื่อโครงสร้างพื้นฐาน AI มีความน่าเชื่อถือ ประชาชนจะได้รับบริการภาครัฐที่เร็ว ง่าย และปลอดภัยขึ้น ภาครัฐสามารถตรวจจับความผิดปกติ จัดลำดับคดี ลดเวลาการอนุมัติ และให้บุคลากรใช้เวลากับงานที่ซับซ้อนมากขึ้น ขณะที่ธุรกิจสามารถนำ Workload ที่มีมูลค่าสูงมาดำเนินการในไทยได้ด้วยความมั่นใจ ประเทศไทยจึงก้าวจากการเป็นเพียงจุดหมายของการลงทุน Data Center ไปสู่การเป็นแพลตฟอร์ม AI ที่น่าเชื่อถือของอาเซียน

 

โจทย์ของไทยจึงไม่ใช่เพียง “จะสร้างได้กี่เมกะวัตต์” แต่คือ “จะสร้างความเชื่อมั่นได้มากเพียงใด” เพราะธรรมาภิบาล ความมั่นคงไซเบอร์ ความยืดหยุ่นของระบบ และความรับผิดชอบต่อประชาชน คือโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของเศรษฐกิจ AI

 

ที่มา ฐานเศรษฐกิจ

วันที่ 21 กันยายน 2569