KEY POINTS :

 

* กรมอนามัยเตือนว่าโมเดลโภชนาการ 'พีระมิดกลับหัว' ของสหรัฐฯ ที่เน้นเนื้อแดง ชีส และนมไขมันเต็มส่วน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและเพิ่มภาระการทำงานของไต

* โมเดลการกินที่เหมาะสมกับคนไทยคือ "ข้อปฏิบัติการกินอาหารเพื่อสุขภาพที่ดี" ซึ่งใช้หลัก "ธงโภชนาการ" และ "โภชนบัญญัติ 9 ประการ" ที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ

* หลักโภชนาการของไทยเน้นความสมดุล โดยให้กินข้าว-แป้งเป็นอาหารหลัก รองลงมาคือผักและผลไม้ และบริโภคน้ำมัน น้ำตาล เกลือในปริมาณน้อยที่สุด

 

เมื่อเร็วๆนี้  สหรัฐอเมริกา ได้ออกคำแนะนำโภชนาการใหม่ สำหรับชาวอเมริกันปี 2026 ซึ่งจะกลายเป็นนโยบายแห่งชาติด้านโภชนาการ และจะถูกนำไปใช้ในทุกโรงเรียนทั่วสหรัฐอเมริกา ปี 2025 - 2030 ออกมาในทรง "พีระมิดกลับหัว" ซึ่งแตกต่างจากของเดิมอย่างสิ้นเชิง 

 

สำหรับคำแนะนำโภชนาการแบบพีระมิดกลับหัว ของอเมริกา เน้นกินอาหารธรรมชาติ ลดอาหารแปรรูปขั้นสูง เน้นโปรตันจากเนื้อสัตว์ ชีส และผัก สนับสนุนเนื้อแดง เนย ชีวและผลิตถัณฑ์นมแบบบไขมันเต็ม และกินโปรตีนจากพืช ถั่วต่างๆปริมาณน้อยโดยอยู่ส่วนล่างสุด

 

 

เสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ-เพิ่มภาระไต :

 

ส่งผลให้คนไทยจำนวนไม่น้อยเริ่มที่จะนำแนวทางโภชนาการใหม่ของอเมริกันมาใช้เช่นเดียวกัน แต่ล่าสุด สำนักโภชนการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ให้ข้อมูลว่า  Dietary Guidelines ของสหรัฐฯ มีการเน้นเนื้อสัตว์สีแดง ชีส และนมไขมันเต็มส่วน ซึ่งหลายองค์กรระดับโลก ออกมาแสดงความกังวลว่า เสี่ยงได้รับไขมันอิ่มตัวและโซเดียมเกินเกณฑ์ การเน้นเนื้อแดงและไขมันสัตว์ อาจทำให้ได้รับโซเดียมและไขมันอิ่มตัวเกินเกณฑ์ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคหลอดเลือดหัวใจ

 

อีกทั้ง การ Dietary Guidelines ของสหรัฐฯ กล่าวถึงการบริโภคเนย ไขมันวัว เนื้อแดงและนมไขมันเต็มส่วน ทำให้เกิดความสับสน เมื่อเทียบกับช้อแนะนำขององค์การอนามัยโลก(WHO) ที่ให้จำกัดไขมันอิ่มตัวไม่เกิน 10 %ของพลังงานทั้งหมด

รวมถึง ระดับโปรตีนที่สูงกว่าคำแนะนำขั้นต่ำ การบริโภคโปรตีน 1.2-1.6 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน สูงกว่าคำแนะนำขั้นต่ำ 0.8 กรัมต่อกิโลกรัมต่อวัน ประมาณ 50-100 % อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว และความเสี่ยงต่อการทำงานของไต การบริโภคโปรตีนในปริมาณสูง โดยเฉพาะจากสัตว์เป็นหลัก อาจส่งผลต่อระบบเผาผลาญและเพิ่มภาระการทำงานของไตในระยะยาว 

 

หลักโภชนาการ ออกแบบเฉพาะเพื่อคนไทย :

 

สำหรับคนไทยควรยึดหลักโภชนาการ ตาม  "Food-Based Dietary Guidelines" หรือข้อปฏิบัติการกินอาหาร เพื่อสุขภาพที่ดีของไทย ฉบับใหม่ปี  2568  เน้นความสมดุล (Balanced diet) กินอาหารให้ครบ 6 กลุ่ม คือ ข้าวแป้ง-ผัก-ผลไม้-เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน-นม-ไขมัน เน้นอาหารธรรมชาติ ลดแปรรูป ปรุงสุกใหม่

 

แบ่งเป็น 2 ด้านควบคู่กัน เชิงปริมาณ "ธงโภชนาการ" และ เชิงคุณภาพ "โภชนบัญญัติ 9 ประการ" ที่ออกแบบมาเพื่อคนไทยโดยเฉพาะ

 

ธงโภชนาการไทย แบบพีระมิดกลับหัว :

 

* ฐานกว้างด้านบนสุด ต้องกินมากสุด เป็นประเภท ข้าว แป่ง ธัญพืช 

* ชั้นรองลงมาเป็น ผัก ผลไม้  ต้องกินให้ครบอย่างพอดี

* รองลงเป็น นม เนื้อสัตว์ ต้องกินให้ครบอย่างพอดี

* และล่างสุดส่วนปลายแฟลมของพีระมิดเป็นน้ำตาล น้ำมัน เกลือ ต้องบริโภคให้น้อยสุด

 

ทั้งนี้ สัดส่วนอาหารแต่ละกลุ่มขึ้นกับความต้องการพลังงงานของแต่ละบุคคล ตามเพศ อายุ กิจกรรมทางกาย

 

โภชนบัญญัติ 9 ประการ :

 

1)กินอาหารให้ครบทุกกลุ่มใรปริมาณที่แนะนำตามธงโภชนาการและหมั่นดูแลน้ำหนัดตัวตามเกณฑ์มาตรฐาน 

 

2)กินข้าวดเป็นหลัก เน้นข้าวกล้อง ข้าวซ้อมมือ สลับกับอาหารประเภทแป้งเป็นบางมื้อ

 

3)กินปลา ไข่ เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ถั่วเมล็ดแห้งและผลิตภัณฑ์จากถั่วเป็นประจำ

 

4)กินผักและผลไม้หลากหลายสีเป็นประจำ หลีกเลี่ยงผลไม้รสหวานจัด

 

5)ดื่มนมรสจืดและกินอาหารอื่นที่มีแคลเซียมสูง

 

6)หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง หวานจัด เค็มจัด

 

7)กินอาหารที่สะอาด ปลอดภัย และปรุงสุกใหม่

 

8)ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงเครื่องอื่มรสหวาน

 

9)งดหรือลดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

 

สรุป กินแบบไทย สมดุล พอดี หลากหลาย คือคำตอบที่ดีที่สุดสำหรับสุขภาพคนไทย :

 

นอกจากนี้ ยังมีคำแนะนำข้อปฏิบัติการกินอาหารเพื่อสุขภาพที่ดีของหญิงตั้งครรภ์และตามแต่ละช่วงวัยด้วย ตามที่มีระบุไว้ใน ข้อปฏิบัติการกินอาหารเพื่อสุขภาพที่ดีของคนไทย 2568

 

แต่ละประเทศมีโมเดลการกินของตัวเอง :

 

หลายคนคงสงสัยว่าควรทำตามเทรนด์ต่างประเทศดีหรือไม่  แต่ในความเป็นจริงนั้น แต่ละประเทศมีคำแนะนำโภชนาการไม่เหมือนกัน เป็นเพราะ "บริบท บริโภคนิสัย และสรีระ" ของคนแต่ละชาติไม่เหมือนกัน  ประเทศในเอเชียต่างก็มีโมเดลการกินของตัวเอง เช่น

* ธงโภชนาการของไทย

* ยอดข่างของญี่ปุ่น

* พีระมิดของเวียดนาม มาเลเซีย ฟิลิปปินส์  

* เจดีย์ของจีน

* และจักรยานของเกาหลีใต้ เป็นต้น  

 

ที่มา กรุงเทพธุรกิจ

วันที่ 15 มีนาคม 2569