เศรษฐกิจไทยกว่า 12.74 ล้านล้านบาท หรือมากกว่า 60% ของ GDP อยู่ใน 10 อุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงต่อภัยไซเบอร์ ท่ามกลางโลกที่เศรษฐกิจขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล การโจมตีทางไซเบอร์ (Cyberattacks) จึงไม่ใช่แค่เรื่องการหลอกลวงออนไลน์หรือการขโมยข้อมูลอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นภัยคุกคามที่อาจสร้างความเสียหายต่อระบบการเงิน ภาคการผลิต พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ

 

เบื้องหลังความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นมีทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ การเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ทำให้การโจมตีมีต้นทุนต่ำและทำได้ง่ายขึ้น ตลอดจนเครือข่ายอาชญากรรมออนไลน์ที่ขยายตัว ขณะที่ธุรกิจจำนวนมาก โดยเฉพาะ SMEs ยังมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร และระบบป้องกันภัยไซเบอร์

 

คำถามคือ หากเศรษฐกิจไทยกำลังตกเป็นเป้าของสงครามที่มองไม่เห็น ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจะมีมูลค่าเท่าไร และอุตสาหกรรมใดกำลังตกอยู่ในความเสี่ยงมากที่สุด?

 

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช ผู้เชี่ยวชาญเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน และอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต เปิดเผยบทวิเคราะห์เศรษฐกิจและนโยบายการค้าระหว่างประเทศ (International Economics and Trade Policy Analysis Series) กรณีศึกษา การโจมตีทางไซเบอร์ (Cyberattacks) กับผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย ว่า การโจมตีทางไซเบอร์ที่เพิ่มขึ้นตลอดช่วงหนึ่งทศวรรษที่ผ่านมา มีปัจจัยสำคัญ 5 ประการ ได้แก่

 

(1) เศรษฐกิจดิจิทัลขยายตัว ทั้งระบบธนาคาร การชำระเงิน การดำเนินธุรกิจ และบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้ระบบคอมพิวเตอร์กลายเป็นเป้าหมายมากขึ้น โดยเฉพาะระบบที่ยังมีช่องโหว่ด้านความปลอดภัย

 

(2) ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะหลังสงครามรัสเซีย-ยูเครน การโจมตีไซเบอร์ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองและความมั่นคง เพื่อกดดันประเทศคู่ขัดแย้งและทำลายโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

 

(3) AI ลดต้นทุนการโจมตี ผู้ไม่หวังดีสามารถใช้ AI สร้างโปรแกรมโจมตี ปลอมแปลงข้อความ เสียง และภาพ เพื่อหลอกลวงประชาชนและภาคธุรกิจได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น

 

(4) อาชญากรรมออนไลน์ขยายเครือข่าย ตั้งแต่ Romance Scam การหลอกลงทุน ไปจนถึงการปลอมตัวเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ เพื่อขโมยเงินและข้อมูลส่วนบุคคล

 

(5) ระบบป้องกันยังมีข้อจำกัด โดยเฉพาะธุรกิจ SMEs ที่ขาดทั้งเงินทุน บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และเทคโนโลยีสำหรับรับมือภัยคุกคาม

 

✅ ภัยเงียบเสี่ยงฉุดเศรษฐกิจไทย 12.74 ล้านล้านบาท

 

สิ่งที่น่ากังวลคือ ผลกระทบจากการโจมตีทางไซเบอร์ไม่ได้จบลงเมื่อข้อมูลถูกขโมยหรือเงินถูกโอนออกจากบัญชี แต่ยังลุกลามไปสู่การหยุดชะงักของกระบวนการผลิต การสูญเสียประสิทธิภาพแรงงาน การให้บริการที่ล่าช้า และความเสียหายต่อห่วงโซ่อุปทาน

 

งานวิจัยของ Uguet และ Jung (The Economic Impact of Cyberattacks 2026/2027) ซึ่งศึกษาข้อมูลการโจมตีทางไซเบอร์ใน 59 ประเทศ ระหว่างปี 2023 ถึงครึ่งแรกของปี 2024 พบว่า ความเสียหายใน 25 ประเทศรวมกันสูงถึง 111,140 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 0.32% ของ GDP

 

ขณะที่รายงานของธนาคารโลก (World Bank 2024) ระบุว่า การโจมตีทางไซเบอร์มีความสัมพันธ์กับ GDP ต่อหัวที่ลดลง โดยประเทศรายได้ต่ำและปานกลางมีความเสี่ยงสูงกว่าประเทศรายได้สูง กรณีคอสตาริกาประเมินความเสียหายทางเศรษฐกิจในปี 2022 สูงถึง 2.3% ของ GDP

 

ตัวอย่างที่สะท้อนความเสียหายในภาคธุรกิจคือ Norsk Hydro บริษัทผลิตอะลูมิเนียมรายใหญ่ของนอร์เวย์ ซึ่งถูกโจมตีด้วย Ransomware ในปี 2019 จนกระบวนการผลิตหยุดชะงักและสร้างความเสียหายทางการเงินหลายสิบล้านดอลลาร์สหรัฐ

 

ที่สำคัญ ความเสียหายยังสามารถส่งผ่านจากองค์กรที่ถูกโจมตีไปยังอุตสาหกรรมอื่น ผ่านความเชื่อมโยงของระบบเศรษฐกิจ ทำให้ภัยไซเบอร์กลายเป็นความเสี่ยงที่อาจกระทบทั้งห่วงโซ่ธุรกิจ

 

✅ 3 อุตสาหกรรมเปราะบางที่สุด สุขภาพ-การเงิน-เภสัชกรรม

 

เมื่อพิจารณาความเสี่ยงใน 17 อุตสาหกรรม งานวิจัยของ Friederikos Fotis (2024) พบว่า สาธารณสุข การเงิน และเภสัชกรรม เป็น 3 กลุ่มที่มีความเสี่ยงและได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจสูงที่สุด โดยมีมูลค่าความเสียหาย 10 ล้านดอลลาร์ 5.97 ล้านดอลลาร์ และ 5.01 ล้านดอลลาร์ ตามลำดับ

 

เหตุผลสำคัญคือ ทั้งสามอุตสาหกรรมต่างพึ่งพาระบบข้อมูลและเทคโนโลยีในระดับสูง หากระบบถูกโจมตีอาจกระทบตั้งแต่ข้อมูลผู้ป่วย ธุรกรรมทางการเงิน ไปจนถึงกระบวนการผลิตและจัดจำหน่ายยา

 

✅ เปิดสถิติ ไทยเผชิญภัยไซเบอร์เฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน

 

สำหรับประเทศไทย สถิติภัยคุกคามทางไซเบอร์ของสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ในช่วงปี 2566-2569 (มกราคม-กันยายน)

 

สะท้อนให้เห็นว่า จำนวนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์เพิ่มขึ้นจากประมาณ 2,000 ครั้งในปี 2566 เป็นมากกว่า 3,000 ครั้งในปี 2569

 

ขณะที่เมื่อประเมินจากข้อมูลดังกล่าว ประเทศไทยเผชิญเหตุการณ์โจมตีเฉลี่ยประมาณ 12 ครั้งต่อวัน

 

สะท้อนว่า “ภัยไซเบอร์ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในระบบเศรษฐกิจไทย”

 

ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อพิจารณาอุตสาหกรรมสำคัญ 10 สาขาของไทย พบว่ามีมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจรวม 12.74 ล้านล้านบาทในปี 2567 หรือคิดเป็นกว่า 60% ของ GDP โดยแบ่งระดับความเสี่ยงออกเป็น 3 กลุ่ม

 

* เสี่ยงสูงมาก: ธุรกิจการเงินและธนาคาร รวมถึงพลังงานและสาธารณูปโภค

* เสี่ยงสูง: สาธารณสุข โทรคมนาคม อุตสาหกรรมการผลิต ขนส่งและโลจิสติกส์ รวมถึงภาครัฐ

* เสี่ยงปานกลาง: การค้าและอีคอมเมิร์ซ การท่องเที่ยวและโรงแรม รวมถึงสื่อและบันเทิง

 

หากเจาะลึกขนาดเศรษฐกิจรายสาขา พบว่าอุตสาหกรรมการผลิตมีมูลค่าสูงที่สุดประมาณ 3.86 ล้านล้านบาท คิดเป็น 20.3% ของ GDP

 

รองลงมาคือการค้าและอีคอมเมิร์ซประมาณ 2.54 ล้านล้านบาท หรือ 13.4% ของ GDP

 

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า หากระบบดิจิทัลของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ถูกโจมตีจนต้องหยุดชะงัก ผลกระทบอาจขยายไปถึงการผลิต การจ้างงาน การค้า และห่วงโซ่อุปทานของประเทศ

 

อย่างไรก็ตาม มูลค่าเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงไม่ใช่มูลค่าความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการโจมตีและความสามารถในการฟื้นฟูระบบของแต่ละธุรกิจ

 

✅ ไทยติดกลุ่มเสี่ยงสูงในอาเซียน จับตา ‘สงครามลูกผสม’

 

อีกประเด็นที่ต้องจับตาคือ ตำแหน่งของประเทศไทยในภูมิภาค โดยรายงาน OECD (2026) พบว่า เมื่อพิจารณาเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ที่มีการรายงานในเอเชียตะวันออกและอาเซียน ‘ไทย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์’ มีสัดส่วนเท่ากันที่ประเทศละ 10% ถือเป็นกลุ่มประเทศอาเซียนที่มีสัดส่วนเหตุการณ์รายงานสูงสุดในการศึกษานี้

 

ความเสี่ยงของไทยมีนัยสำคัญอย่างน้อย 3 ด้าน ได้แก่ การขยายตัวของธุรกรรมการเงินดิจิทัลและการค้าออนไลน์ที่เปิดช่องให้เกิดการโจมตีระบบชำระเงิน ภาคการผลิตและโลจิสติกส์ที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศ และโครงสร้างพื้นฐานสำคัญอย่างพลังงาน โทรคมนาคม สาธารณสุข และบริการภาครัฐ

 

ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งระหว่างประเทศที่ซับซ้อนขึ้นกำลังทำให้ภัยไซเบอร์เชื่อมโยงกับสงครามรูปแบบใหม่ หรือ ‘สงครามลูกผสม’ (Hybrid Warfare) ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่แค่การใช้อาวุธทางทหาร แต่ผสมผสานการโจมตีทางไซเบอร์ การบิดเบือนข้อมูล การกดดันทางเศรษฐกิจ และการก่อกวนโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ โดยไม่จำเป็นต้องประกาศสงครามอย่างเป็นทางการ

 

“แม้ปัจจุบันภัยไซเบอร์ที่ไทยและอาเซียนเผชิญส่วนใหญ่ยังเป็นการหลอกลวงและโจรกรรมทางการเงิน เช่น Phishing และ Online Scams แต่ในอนาคตมีความเสี่ยงที่จะขยายไปสู่การเรียกค่าไถ่ข้อมูล (Ransomware) การโจมตีให้ระบบไม่สามารถให้บริการได้ (DDoS) และการบุกรุกเพื่อควบคุมหรือทำลายระบบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ (Cyber Sabotage)โดยเฉพาะ SMEs ที่เป็นกลุ่มเปราะบาง”

 

เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร และระบบป้องกันภัยไซเบอร์ ทำให้มีความเสี่ยงสูงต่อการถูกโจมตีและอาจกลายเป็นจุดอ่อนของห่วงโซ่ธุรกิจโดยรวม

 

✅ โจทย์ใหญ่ไทย ไม่ใช่แค่ปราบมิจฉาชีพ แต่ต้องสร้างภูมิคุ้มกันเศรษฐกิจ

 

ดร.อัทธ์ เสนอว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องยกระดับการรับมือภัยไซเบอร์ให้ครอบคลุมมากกว่าการป้องกันการหลอกลวงทางออนไลน์ โดยมีแนวทางสำคัญตั้งแต่การกำหนดให้หน่วยงานรัฐและธุรกิจสำรองข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ

 

พร้อมจัดทำแผนฟื้นฟูระบบเมื่อถูกโจมตี การยกระดับระบบป้องกัน DDoS ในภาคการเงินและบริการดิจิทัล ไปจนถึงการเพิ่มความปลอดภัยให้โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ทั้งไฟฟ้า ประปา การบิน โรงพยาบาล โรงงานอาหาร และระบบโลจิสติกส์

 

นอกจากนี้ ภาครัฐควรสนับสนุนให้ SMEs เข้าถึงระบบ Cybersecurity ผ่านมาตรการลดหย่อนภาษี เงินสนับสนุน หรือบริการตรวจสอบความปลอดภัยไซเบอร์ในต้นทุนต่ำ ควบคู่กับการเพิ่มงบประมาณและพัฒนาบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงขยายความร่วมมือด้านความมั่นคงไซเบอร์กับอาเซียนและต่างประเทศ

 

เพราะในวันที่เศรษฐกิจดิจิทัลกลายเป็นโครงสร้างหลักของประเทศ ความมั่นคงทางไซเบอร์จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของฝ่ายไอทีอีกต่อไป แต่เป็นหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญของความสามารถในการแข่งขัน ความต่อเนื่องทางธุรกิจ และเสถียรภาพเศรษฐกิจไทยในระยะยาว

 

ที่มา thestandard

วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569